Tạo hình người làm việc man rợ trong văn học nghệ thuật: từ anh hùng lãng mạn đến nạn nhân của hệ thống

Trong văn học nghệ thuật, hình ảnh con người say sưa với công việc đã trải qua một hành trình dài và phức tạp. Từ lời nguyền gần như圣经 của "hãy ăn bánh mình vất vả kiếm được bằng mồ hôi nước mắt" đến ánh hào quang lãng mạn của người sáng tạo, từ hình ảnh người đàn ông hoặc phụ nữ hy sinh vì công việc đến bức tranh hài hước của nhân viên văn phòng, cuộc sống của họ bị chi phối bởi hạn截止 và đạo đức doanh nghiệp. Văn học luôn là gương phản chiếu mà xã hội xem xét những nỗi sợ và lý tưởng của mình. Và quan điểm đối với người làm việc man rợ thực chất là quan điểm đối với ý tưởng của công việc, ý nghĩa của nó, giá trị của nó và ranh giới của nó. Hình ảnh này đã thay đổi như thế nào và nó nói lên điều gì về chúng ta ngày nay?

Từ lời nguyền圣经 đến đạo đức Ki-tô giáo

Trong nhiều thế kỷ, công việc được coi là một hình phạt. Câu chuyện圣经 về việc bị đuổi ra khỏi vườn Eden đã khẳng định rằng làm việc là cách để chuộc tội. Trong văn học thời trung cổ, người đàn ông hoặc phụ nữ làm việc chăm chỉ thường là một nhà tu hoặc thợ thủ công, công việc của họ là việc phục vụ Chúa而不是 mục đích tự thân. Sự gọi thật sự là cầu nguyện và ngắm nhìn, không phải là hoạt động sôi động. Tuy nhiên, với sự đến đời của thời kỳ mới, đặc biệt là sau Cải cách, quan điểm đối với công việc đã thay đổi một cách cơ bản. Đạo đức Ki-tô giáo, được ca ngợi bởi Max Weber, tuyên bố công việc không phải là lời nguyền mà là sứ mệnh, là hình thức phục vụ Chúa. Và văn học dần dần bắt đầu làm quen với nhân vật mới — người mà công việc trở thành ý nghĩa của cuộc sống.

Trong các bộ tiểu thuyết thế kỷ XVIII, chúng ta thấy những người thương gia và doanh nhân, sự say sưa với công việc của họ không còn bị lên án mà ngược lại trở thành đối tượng ngưỡng mộ. Defoe, Swift và sau đó là Balzac đã tạo ra hình ảnh những người xây dựng sự giàu có của mình hoàn toàn dựa trên công việc không ngừng nghỉ của họ. Tính làm việc man rợ của họ là con đường dẫn đến thành công, sự công nhận và sự hiện thực hóa bản thân. Tuy nhiên, ngay trong những hình ảnh này cũng có sự hai mặt: đằng sau thành công外在 thường ẩn giấu sự cô đơn, mất mát mối quan hệ con người, sự mù quáng đạo đức.

Anh hùng lãng mạn: sáng tạo như một sự say sưa

Thời kỳ lãng mạn mang đến một chiều sâu mới cho hình ảnh người làm việc man rợ. Bây giờ không phải là người thương gia hoặc thợ thủ công, mà là nghệ sĩ, nhà khoa học, nhà thơ — người sáng tạo, người làm việc trong trạng thái say sưa, gần như điên rồ. Công việc của họ không phải là việc phục vụ mà là hy sinh. Họ hi sinh mình cho công việc một cách không còn gì để mất, và thường sự hi sinh này dẫn họ đến cái chết. Hãy nhớ lại những nhân vật của Balzac — nghệ sĩ Frenhofer hoặc nhà khoa học Claus, những người điên rồ vì sự khao khát đạt được tuyệt đối. Hoặc Faust của Goethe, người ký hợp đồng với ác quỷ để đổi lấy kiến thức, đổi lấy cơ hội sáng tạo. Người làm việc man rợ lãng mạn là một hình ảnh bi thảm, gần như thần thoại. Công việc của họ là số phận của họ, và họ không thể từ chối nó, ngay cả khi nó giết chết họ.

Hình ảnh này đã tồn tại trong văn học một thời gian dài. Nó nuôi dưỡng nhận thức của chúng ta về gương mặt geni, người phải chịu đau khổ, người phải say sưa. Mặc dù chúng ta ngưỡng mộ nhân vật này, chúng ta cũng cảnh báo về số phận của họ. Cuộc sống của họ là một lời cảnh báo: công việc không nên nuốt chửng con người.

Hiện thực: người làm việc man rợ như nạn nhân của hoàn cảnh

Trong văn học thế kỷ XIX, đặc biệt là trong văn học Nga, hình ảnh người làm việc man rợ mang lại âm thanh xã hội. Điều này không còn là người sáng tạo thần thoại và người kinh doanh thành công mà là con người nhỏ bé, người phải làm việc đến kiệt sức để sống sót. Những nhân vật của Chekhov — giáo viên, bác sĩ, công chức — làm việc không phải vì sứ mệnh mà vì sự cần thiết. Công việc của họ không mang lại niềm vui, mà chỉ mệt mỏi họ. Trong truyện "Muốn ngủ" chúng ta thấy cô bé giúp việc làm việc đến mất trí, và điều này không còn là sự mệt mỏi đơn thuần mà là hình thức bạo lực xã hội. Ở đây, tính làm việc man rợ không phải là sự chọn lựa mà là lời nguyền. Nó lấy đi sự phẩm giá con người.

Trong truyền thống này, người làm việc man rợ không phải là anh hùng mà là nạn nhân. Anh ta không chọn sự say sưa của mình, anh ta bị nó chi phối. Cuộc sống của anh ta là một chuỗi nhiệm vụ vô tận, không có lối thoát. Hình ảnh này trở nên rất bền vững, đặc biệt trong văn học về chiến tranh, về sự tái thiết hậu chiến, về những năm năm 1950 của Liên Xô, nơi con người chỉ là một phần của một cỗ máy khổng lồ.

Hiện đại: ngã quỷ và sự giải thể anh hùng

Trong thế kỷ XX, với sự đến đời của hiện đại, hình ảnh người làm việc man rợ trở nên phức tạp và không nhất quán hơn. Kafka cho chúng ta thấy một quan chức làm việc không phải để sống mà để không nhận ra sự vô nghĩa của sự tồn tại của mình. Sự say sưa của anh ta với công việc là cách để trốn tránh sự trống rỗng hiện tại, để lấp đầy thời gian để không đối mặt với chính mình. Trong nghĩa này, công việc trở thành hình thức tự lừa dối, và người làm việc man rợ trở thành người sợ tiếng im lặng và tự do.

Trong văn học hiện sinh (Camus, Sartre), nhân vật thường gặp phải sự chọn lựa: làm việc để sống sót hoặc từ chối công việc vô nghĩa để tìm sự chân thành. Công việc ở đây là một phần của sự ngẫu nhiên, mà cần phải hoặc chấp nhận hoặc vượt qua. Người làm việc man rợ trong bối cảnh này là một nhân vật đã mất khả năng chọn lựa, anh ta chỉ thực hiện chương trình, và điều này làm anh ta gần như trở thành một sinh vật cơ khí.

Văn học hiện đại: sự hài hước và sự giải thể anh hùng

Ngày nay, văn học tiếp tục làm sáng tỏ hình ảnh người làm việc man rợ với sự ironyc và thậm chí là sarcasm. Các bộ tiểu thuyết hậu hiện đại, các câu chuyện về văn phòng, các antiutopia doanh nghiệp cho chúng ta thấy những nhân viên văn phòng, những người đã không còn tin vào ý nghĩa của công việc nhưng vẫn tiếp tục làm việc vì họ không biết cách khác. Sự say sưa của họ với công việc là hình thức đồng nhất, cách để phù hợp với hệ thống. Họ không say sưa với ý tưởng, họ chỉ bận rộn. Điều này làm họ không phải là anh hùng mà là nạn nhân của không phải là norms xã hội mà là norms văn hóa, norms này gán cho chúng ta danh tính qua nghề nghiệp.

Trong các bộ tiểu thuyết như "Corporation" hoặc "Office", người làm việc man rợ được vẽ thành một nhân vật hài hước, sự say sưa với công việc của họ trông ngớ ngẩn trên nền trống rỗng của cuộc sống của họ. Chúng ta cười về các hạn截止 và các buổi trình bày của họ, nhưng đằng sau tiếng cười là sự sợ hãi: liệu chúng ta có trở thành người của họ không? Sự ironyc của văn học hiện đại xóa bỏ mối tin tưởng vào công việc vĩ đại, nhưng không đề xuất điều gì khác ngoài sự buồn nhẹ.

Hình ảnh tâm lý: điều gì đứng sau hình ảnh

Các hình ảnh người làm việc man rợ trong văn học, mặc dù đa dạng, đều có những đặc điểm chung. Đây là những người có sự lo lắng nội tâm cao, cho whom công việc trở thành cách để ức chế nó. Họ thường có vấn đề trong mối quan hệ cá nhân vì họ không biết cách chuyển đổi. Họ đánh giá cao sự kiểm soát và không chịu được sự không chắc chắn. Sự say sưa của họ là cách bảo vệ khỏi sự hỗn loạn. Đó là những sâu thẳm tâm lý này làm cho các hình ảnh văn học trở nên sống động. Các nhà văn không chỉ miêu tả hành vi mà còn thể hiện thế giới nội tâm, động cơ, nỗi sợ thúc đẩy nhân vật của họ.

Các nhà văn hiện đại ngày càng thường xuyên đưa ra sự xung đột nội tâm vào bối cảnh đầu tiên: giữa sự khao khát thành công và sự cần thiết tìm kiếm sự yên bình, giữa sự nghiệp và gia đình, giữa trách nhiệm và hạnh phúc. Người làm việc man rợ không còn là hình ảnh một-dimensional mà trở thành một nhân vật phức tạp, mâu thuẫn, cuộc chiến với chính mình của anh ta làm anh ta gần gũi hơn với độc giả.

Kết luận

Hình ảnh người làm việc man rợ trong văn học nghệ thuật đã trải qua hành trình từ lời nguyền đến sứ mệnh, từ anh hùng đến sự hy sinh, từ bi kịch đến ironyc. Mỗi thời kỳ đã tạo ra người làm việc man rợ của riêng mình, phản ánh giá trị và nỗi sợ của mình. Ngày nay, chúng ta sống trong một thế giới mà văn hóa thành công và hiệu quả vẫn còn mạnh mẽ, nhưng văn học cung cấp cho chúng ta những bức tranh chân thực hơn, ít được lý tưởng hóa hơn. Nó cho chúng ta thấy rằng đằng sau sự thành công外在 thường ẩn giấu sự trống rỗng, và đằng sau sự say sưa là sự sợ hãi. Và có thể, nhiệm vụ chính của văn học là không để chúng ta quên rằng công việc chỉ là một phần của cuộc sống, không phải là cuộc sống本身.

Permanent link to this publication: