Triết lý Cologne: Giữa tự do tôn giáo, lễ hội và chủ nghĩa hạnh phúc Rheinland

Giới thiệu: Tính chất địa phương trong thế giới toàn cầu

Triết lý Cologne (Kölner Mentalität, theo tiếng địa phương — „Kölsch Jeföhl“) là một tổ hợp giá trị, установ và mẫu số hành vi duy nhất, hình thành sau quá trình phát triển lịch sử và xã hội văn hóa dài hạn. Tính chất này vượt ra ngoài sự yêu nước thành phố đơn thuần, trở thành một loại „tôn giáo công dân“, dựa trên sự kết hợp đặc biệt của truyền thống Công giáo, tinh thần thương mại và quan điểm hạnh phúc đặc biệt đối với cuộc sống. Phân tích hiện tượng này đòi hỏi phải xem xét các yếu tố như vị thế của thành phố tự do Đế quốc La Mã, sự thuộc về tôn giáo và tự chủ văn hóa trong khu vực Rheinland.

Cơ sở lịch sử: thành phố tự do, thương mại và Công giáo

1. Thành phố tự do Đế quốc La Mã (trước 1794): Trong nhiều thế kỷ, Cologne là một trong những thành phố lớn và giàu nhất trong các thành phố tự do Đế quốc La Mã. Điều này đã nuôi dưỡng trong người dân cảm giác độc lập, tự quản và sự tôn trọng, cũng như tinh thần thương mại mạnh mẽ (thành phố là thành viên của Hanse). Quyền lực của tổng giám mục, hình thức là vương công hầu, thường bị hội đồng thành phố tranh chấp, tạo ra truyền thống tách biệt khỏi quyền lực cai trị độc đoán.

2. Tự do Công giáo: Khác với miền nam Đức (Bavaria) hoặc phía bắc Công giáo (phía bắc), Công giáo Cologne lịch sử có tính chất tự do, bao容. Thành phố trở thành trung tâm của „giáo dục Công giáo“. Tôn giáo ở đây được coi là một phần của văn hóa, cuộc sống xã hội và lễ hội, điều này sau này đã thể hiện trong sự kết hợp độc đáo giữa lễ hội và truyền thống tôn giáo.

3. Phong cách toàn cầu Rheinland: Vị trí ở con sông lớn, từng là động lực thương mại và giao thông, đã làm Cologne mở ra cho các ảnh hưởng từ Pháp, Hà Lan, Ý. Điều này đã hình thành một quan điểm bình đẳng, mở ra cho sự đổi mới, đối lập với chủ nghĩa quân sự Prussia và chủ nghĩa pурitanism.

Các yếu tố chính của triết lý

1. „Laiwe“ („Liv“) và „Tolerant“ („Tolerant“): Đây là hai tảng đá cột. „Laiwe“ (từ tiếng Pháp “la vie” — cuộc sống) có nghĩa là một cách đặc biệt, vui vẻ, hạnh phúc, nhưng không trách nhiệm đối với cuộc sống. Kỹ năng tận hưởng khoảnh khắc, giao tiếp, rượu (kölsch), âm nhạc. „Tolerant“ — không chỉ sự nhẫn nại, mà còn là việc chấp nhận sự đa dạng, bất kể quốc tịch hoặc lối sống. Karneval ở Cologne lịch sử là không gian cho sự vi phạm các quy tắc xã hội.

2. Chủ nghĩa yêu nước địa phương và sự ngạo mạn (“Kölnisch Wasser”): Cologne rất tự hào về thành phố của mình, lịch sử 2000 năm, nhà thờ, rượu “kölsch”, ngôn ngữ địa phương và lễ hội. Tuy nhiên, sự tự hào này không có tính chất ngạo mạn và thường được thể hiện qua self-irony và sự ngờ vực nhẹ nhàng đối với quyền lực và văn hóa chính thức. Ngôn ngữ địa phương Kölsch — là dấu hiệu quan trọng nhất của tính chất, rào cản cho người lạ và là cách để nhấn mạnh sự thuộc về.

3. „Không-Prussian“ và chủ nghĩa phản quyền lực: Cuộc đối đầu lịch sử với hành chính Prussia (sau 1815) đã để lại dấu vết sâu sắc. Triết lý Cologne là sự từ chối chủ nghĩa quân sự, sự trang trọng, sự kỷ luật và sự服从. Giá trị được trân trọng là sự thẳng thắn, sự hài hước, giao tiếp con người mà không cần nghi lễ. Cụm từ nổi tiếng “Et hätt noch immer jot jejange” (“Mọi thứ luôn luôn có cách nào đó”) phản ánh sự ngờ vực đối với việc lên kế hoạch quá nhiều và sự hoảng loạn.

4. Karneval như một cơ sở xã hội: Karneval (Fasteleer) — không chỉ là lễ hội, mà còn là cơ chế tái sản xuất triết lý quan trọng. Trong “bốn ngày hoang dã” (từ Weiberfastnacht đến Rosenmontag), các cấp bậc bị bãi bỏ, sự phê phán quyền lực (“Büttenrede”) trở thành bắt buộc, và sự hoang dã của lễ hội (“Narrheit”) được khuyến khích. Đây là sự ra đi của para, củng cố sự kết nối xã hội và tính chất địa phương. Ai không hiểu Karneval thì không hiểu Cologne.

Phát hiện hiện đại và ví dụ

1. Việc giao tiếp hàng ngày: Giao tiếp trong các quán bar (“Kneipen”) với một ly “kölsch”, nơi mọi người ngồi chung tại những bàn dài, là mô hình xã hội Cologne. Giao tiếp với người lạ mà không cần nghi lễ là điều bình thường.

2. Quan điểm đối với nhà thờ: Người dân gọi nhà thờ bằng cách ngắn gọn và đáng yêu là “Đô” (“der Dom”) và họ coi nó không chỉ là một di tích lạnh lùng mà còn là một phần của cảnh quan hàng ngày và không gian của riêng mình. Việc xây dựng nhà thờ đã được thực hiện bằng cách quyên góp của dân chúng, điều này tăng cường cảm giác sở hữu tập thể.

3. Trình độ văn hóa: Thành phố поддерживает danh tiếng là trung tâm của nghệ thuật hiện đại, nhạc kịch, hài kịch. Đây là nơi đặt trụ sở của đài truyền hình WDR, trụ sở của nhiều chương trình. Điều này phản ánh giá trị của giải trí, sự sáng tạo và mở ra cho các hình thức mới.

4. Chính trị: Chính sách xã hội tự do, ủng hộ các đảng như Die Grünen và SPD, bảo vệ quyền lợi của thiểu số. Cựu thị trưởng Henriette Reker (candidat độc lập) là biểu tượng của giá trị Cologne: sự mở ra, sự bao dung và thực tế.

Xung đột và phê phán

Triết lý không phải không có xung đột. Sự kiện đêm giao thừa 2015/16 trên quảng trường trước nhà thờ đã đặt dưới áp lực lý tưởng về sự bao dung, gây ra sự phản ánh sâu sắc về giới hạn của sự mở ra. Ngoài ra, chủ nghĩa yêu nước “kölsch” đôi khi đụng độ với phân biệt chủng tộc và sự không tin tưởng đối với người lạ (ở đây thậm chí còn có người Đức từ các khu vực khác — “Zuajezogene”).

Kết luận: Triết lý như một chiến lược tổ chức cuộc sống

Triết lý Cologne không phải là một bộ đặc điểm, mà là một chiến lược toàn diện để tồn tại trong thành phố lớn, được hình thành bởi lịch sử. Đây là chiến lược dựa trên:

• Chủ nghĩa hạnh phúc với con người (laiwe),

• Sự bao dung như cơ sở của sự hòa bình xã hội,

• Sự ngạo mạn như bảo vệ khỏi các chủ nghĩa,

• Tính chất địa phương như nơi trú ẩn trong thế giới toàn cầu hóa.

Nó cho phép kết hợp gốc rễ lịch sử sâu sắc với sự toàn cầu hóa hiện đại, truyền thống Công giáo với giá trị tự do, tình yêu lễ hội với sự làm việc hàng ngày. Trong nghĩa đó, “Kölsch Jeföhl” là phiên bản Rheinland của nghệ thuật sống, biến thành phố không chỉ là nơi ở mà còn là một cộng đồng lớn, ồn ào, mời chào và một chút hoang dã, nơi “mọi thứ luôn luôn có cách nào đó”. Triết lý này là tài sản phi vật chất chính của Cologne, làm cho nó trở nên duy nhất không chỉ ở Đức mà còn ở châu Âu.

Permanent link to this publication: