Phim mở ra mối liên kết giữa con người và tự nhiên: điện ảnh như cây cầu giữa hai vương quốc

Khi chúng ta nói về mối liên kết giữa con người và tự nhiên, chúng ta thường tìm đến với văn học, triết học hoặc hội họa. Nhưng điện ảnh, có lẽ, sở hữu công cụ mạnh mẽ nhất để truyền tải mối liên kết này — hình ảnh chuyển động, âm thanh, thời gian. Phim có thể cho chúng ta thấy không chỉ vẻ đẹp của tự nhiên mà còn hơi thở, nhịp điệu, ngôn ngữ im lặng của nó. Những tác phẩm xuất sắc nhất trên chủ đề này không chỉ vẽ nên phong cảnh mà còn đắm chìm khán giả vào môi trường, làm họ cảm nhận gió, nghe tiếng rừng, và nhận ra rằng họ là một phần của một sinh vật sống duy nhất. Vậy những bộ phim nào đã làm điều này một cách sâu sắc và cảm động nhất?

「Deru Usala」(1975): rừng núi như thầy giáo cuộc sống

Phim của Akira Kurosawa này là một trong những tác phẩm tinh tế và nhân văn nhất về mối liên kết giữa con người và thế giới xung quanh. Câu chuyện về mối quan hệ bạn bè giữa nhà nghiên cứu Nga và người săn núi rừng Deru Usala, người sống trong sự đồng nhất với tự nhiên và coi rừng, gió, nước và động vật như một phần của một trật tự sống duy nhất. Trong phim này không có sự vội vã, mà chỉ có không gian rộng lớn, vẻ đẹp khắc nghiệt của rừng núi và sự tôn trọng sâu sắc đối với thế giới mà con người hiện đại thường không để ý. Kurosawa cho chúng ta thấy tự nhiên không phải là nền trang trí mà là một thành phần đầy quyền lực trong cuộc đối thoại. Deru Usala dạy chúng ta rằng lửa, nước và gió không chỉ là các yếu tố tự nhiên mà còn là sinh vật sống, với những người mà chúng ta cần thương lượng. Tác phẩm này hoạt động gần như một bài thiền: nó không chỉ cho thấy tự nhiên mà còn dạy chúng ta cách nhìn lại nó một cách cẩn thận.

「Nausicaä của Vùng Cánh Gió」(1984): truyện cổ tích về sự đồng nhất

Shigeru Miyazaki đã tạo ra một tác phẩm hoạt hình vĩ đại không chỉ là một câu chuyện huyền thoại mà còn là một truyện cổ tích sâu sắc về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên. Câu chuyện diễn ra trong một thế giới hậu thảm họa, gần như hoàn toàn bị hủy diệt bởi thảm họa công nghiệp. Con người phải sống sót giữa Rừng Độc Hại — một hệ sinh thái khổng lồ được tạo ra bởi hoạt động không có trách nhiệm của con người. Nausicaä, nhân vật chính, trở thành biểu tượng của một triết lý mới — triết lý của sự hiểu biết và sự đồng nhất. Câu nói nổi tiếng của cô ấy «Tôi thấy rằng Rừng đang làm sạch đất» minh họa một cách nguyên tắc khác về cuộc khủng hoảng môi trường: tự nhiên không phải là kẻ thù mà là đối tác, và chỉ có sự hợp tác với nó mới có thể dẫn đến sự hòa hợp. Phim cho thấy tự nhiên có khả năng phục hồi tự thân, nhưng để làm điều đó, con người phải thay đổi cách đối xử với nó. Phim này cho thấy rằng tự nhiên có khả năng phục hồi tự thân, nhưng để làm điều đó, con người phải thay đổi cách đối xử với nó.

「Cây sống」(2011): thiền định vũ trụ về sự tồn tại

Terrence Malick đã tạo ra không phải là một bộ phim có cốt truyện tuyến tính mà là một bài thiền điện ảnh thực sự về cuộc sống, tự nhiên, gia đình và sự tồn tại con người. Tác phẩm đối lập hai con đường — con đường ân điển và con đường tự nhiên — qua đó nghiên cứu mối quan hệ giữa cha và con, câu hỏi về đức tin, tình yêu và mất mát. Phim mở đầu với một cảnh vũ trụ huyền thoại về sự tạo ra thế giới và dần chuyển sang tuổi thơ của nhân vật chính. Camera như thở, thay đổi từ các plano cận cảnh chi tiết và các cảnh phong cảnh vĩ đại của vũ trụ. Ở đây có nhiều cảm giác và câu hỏi triết học hơn là các sự kiện cụ thể, điều này làm cho phim trở nên phức tạp và hấp dẫn. Malick cho thấy rằng cuộc sống con người không chỉ gắn kết với tự nhiên ở cấp độ vật lý mà còn ở cấp độ tâm linh.

「Bạn thân im lặng」(2026): bom tấn thực vật về giao tiếp không lời

Đây là tác phẩm mới của đạo diễn Hungary Illdikó Enyedi, là kết quả của hai mươi năm thiền định về chủ đề liên kết giữa con người và tự nhiên, sự ngắn ngủi của thời gian và việc vượt qua rào cản ngôn ngữ. Câu chuyện ba lần bao quanh cây ginkgo mọc giữa vườn thực vật ở Marburg, Đức. Mỗi thời kỳ được quay bằng máy ảnh phù hợp với thời gian: đầu tiên là máy ảnh đen trắng 16mm, sau đó là màu sắc mịn 35mm và ống kính số hiện đại. Đây là một bom tấn thực vật thực sự, cẩn thận đặt vào tâm trí khán giả những ý tưởng triết học sâu sắc. Phim thở cùng với tình yêu đối với tất cả những gì sống và khéo léo điều chỉnh khán giả để có một hơi thở đều đặn, thư giãn.

「Nhà. Lịch sử của chuyến đi」(2009): cuộc gọi đến sự đoàn kết

Phim của Jean-Michel Jarre được tạo ra đặc biệt như một cuộc gọi đến sự đoàn kết để cứu未来 của hành tinh của chúng ta. Toàn bộ phim được quay từ trực thăng bằng máy ảnh độ phân giải cao Cineflex. Trong 18 tháng, nhóm làm phim đã đến 53 quốc gia. Phim này đã trải qua 15 năm công việc, trong đó đã tạo ra 500.000 bức ảnh được chụp ở hơn 100 quốc gia trên thế giới. Ý tưởng chính của tác phẩm là tất cả mọi thứ trong tự nhiên đều liên kết với nhau và có các quá trình trao đổi, thay thế. Thế giới ban đầu được tạo ra một cách hài hòa, nơi không có linh hồn sống nào là dư thừa, nơi mỗi thành phần đều đóng vai trò quan trọng trong sự tồn tại và hỗ trợ sự sống trên hành tinh.

「Đất của báo, hoặc Hiện tượng con người」(2020): ca ngợi sự hòa hợp

Trong tác phẩm cuối cùng của mình, đạo diễn Alexander Melnik đã xem chủ đề Tự nhiên và việc bảo vệ nó bởi con người như một trong những chủ đề cơ bản của sự tồn tại con người. Đạo diễn đã tạo ra một tác phẩm từ nhiều lớp — thực tiễn, triết học và nghệ thuật — mà khi kết hợp và tương tác với nhau, giúp chúng ta nhìn thấy vấn đề bảo vệ các loài động vật hiếm gặp từ nhiều góc độ khác nhau. Đây là một ca ngợi tự nhiên, con người và sự hòa hợp giữa họ, mà đôi khi đạt được thông qua những nỗ lực và công việc khó khăn. Đây là một bộ phim về trách nhiệm của con người trong việc bảo vệ Tạo hóa và về sự tham gia của họ trong đó.

「Từ châu Phi」(1985): sa mạc như cơ sở cảm xúc

Phim huyền thoại và rất yên bình của Sydney Pollack, nơi mà phong cảnh châu Phi không chỉ là nền mà còn là cơ sở cảm xúc thực sự của phim. Không gian, ánh sáng, sa mạc, bầu trời và gió tạo ra một cảm giác tự do và tách biệt khỏi cuộc sống hàng ngày. Với tất cả sự căng thẳng, phim vẫn giữ được tính chất ngắm nhìn một cách kỳ diệu: nó cho phép chúng ta nhìn vào thế giới, tự nhiên và cảm xúc của các nhân vật mà không vội vã. Đây là một trong những bộ phim mà phong cảnh được nhớ lại không kém gì cốt truyện.

「Princess Mononoke」(1997): cuộc chiến không có người chiến thắng

Đây là một tác phẩm khác của Hayao Miyazaki, trong đó mối quan hệ đặc biệt giữa con người và tự nhiên ở Nhật Bản được phản ánh với sức mạnh không thể tưởng tượng. Cuộc chiến giữa tự nhiên và con người, trong đó không thể có người chiến thắng, là vô nghĩa. Chúng ta quá gắn kết với nhau để phải bảo vệ lẫn nhau, nhưng điều xấu nhất trong tâm hồn con người, dường như lại chiếm ưu thế. Phim này cho thấy rằng cuộc xung đột giữa con người và tự nhiên luôn là cuộc xung đột trong tâm hồn của chính con người, và chỉ có thể giải quyết nó thông qua nhận thức về sự liên kết không thể chia lìa với thế giới.

「Trên ao vàng」(1981): sự im lặng và hòa giải

Đây là một bộ phim ấm áp, yên bình và trưởng thành về tuổi già, gia đình, ký ức và hòa giải. Câu chuyện diễn ra trong bối cảnh hồ, nhà mùa hè, cây cối và nước trong vắt, và chính môi trường tự nhiên này làm cho tác phẩm trở nên đặc biệt ấm cúng và yên bình. Ở đây gần như không có gì xảy ra trong nghĩa đen của từ, nhưng chính điều đó làm cho phim trở nên mạnh mẽ: nó được xây dựng trên giọng điệu, ánh mắt, cuộc trò chuyện và cảm giác thời gian cuối cùng đã chậm lại. Đây là một bộ phim mà sau khi xem, chúng ta muốn sự im lặng và một cuộc dạo chơi dài lâu bên nước.

Phần kết luận: điện ảnh như lời nhắc nhở về bản chất của chúng ta

Các bộ phim xuất sắc về mối liên kết giữa con người và tự nhiên không cung cấp cho chúng ta những câu trả lời sẵn có. Họ đặt ra những câu hỏi, tạo ra không gian để suy nghĩ và để lại cảm giác rằng thế giới xung quanh chúng ta lớn và sâu sắc hơn nhiều so với những gì chúng ta đã quen thuộc. Họ nhắc nhở chúng ta rằng chúng ta không phải là chủ nhân của Trái Đất mà là khách, và nhiệm vụ của chúng ta không phải là chinh phục tự nhiên mà là học cách sống với nó trong hòa hợp. Trong những tác phẩm này, tự nhiên không phải là nền trang trí mà là một sinh vật sống, thở và nói với chúng ta bằng ngôn ngữ của gió, nước và ánh sáng. Nếu chúng ta sẵn sàng lắng nghe, điện ảnh có thể trở thành cây cầu kết nối chúng ta với cuộc đối thoại cổ xưa và vĩnh cửu này.

Permanent link to this publication: